Cấu tạo của loa gồm bốn khối chính. Driver (củ loa) biến tín hiệu điện thành tiếng. Thùng loa kiểm soát sóng âm phía sau màng loa. Mạch phân tần chia tín hiệu theo dải tần. Bộ khuếch đại (ampli) cấp sức mạnh cho từng driver. Loa active liền khối như Devialet Phantom gộp ampli và bộ xử lý số vào chung một thân.
Điểm chính
- Phantom Ultimate 108dB chia ba dải: woofer đến 250 Hz, mid 250 Hz - 2 kHz, tweeter 2 kHz - 35 kHz (số công bố của hãng).
- Dưới tần số cắt, thùng kín suy giảm 12 dB mỗi octave, bass-reflex suy giảm 24 dB mỗi octave.
- Loa active phân tần trước ampli, mỗi dải một ampli riêng; Phantom Ultimate 108dB có tổng công suất khuếch đại 1.100 W.
Đọc nhanh thuật ngữ
| Woofer, mid, tweeter | Ba loại củ loa: phát tiếng trầm, tiếng trung (giọng nói) và tiếng cao. |
| Hz, kHz | Đơn vị đo độ trầm - cao của tiếng. 1 kHz = 1.000 Hz. Số càng nhỏ, tiếng càng trầm. |
| Phân tần (crossover) | Mạch chia nhạc: tiếng nào gửi cho củ loa nào. |
| Ampli, W RMS | Bộ khuếch đại làm tín hiệu đủ mạnh để loa kêu. W RMS là công suất liên tục nó cấp được. |
| DAC, DSP | DAC đổi nhạc số thành tín hiệu điện. DSP là bộ xử lý số để chỉnh âm sắc và sửa méo. |
| Loa thụ động, loa active | Thụ động: phải nối ampli rời. Active: ampli nằm sẵn trong loa. |
Cấu tạo của loa gồm những bộ phận nào và tín hiệu đi qua đâu?
| Thứ tự | Khối | Làm gì |
|---|---|---|
| 1 | Nguồn phát | Wi-Fi, Bluetooth, cổng quang, Ethernet đưa nhạc vào loa |
| 2 | Giải mã, xử lý | Chip DAC, DSP, bù méo, chỉnh âm sắc |
| 3 | Phân tần | Chia tín hiệu thành trầm, trung, cao |
| 4 | Khuếch đại | Ampli nâng tín hiệu thành công suất |
| 5 | Driver + thùng | Biến điện thành sóng âm, thùng định hình bass |
Một chiếc loa có năm khối nối tiếp theo đường đi của tín hiệu, như bảng trên. Theo Wikipedia, một loa hoàn chỉnh gồm driver, thùng và các kết nối điện, thường kèm mạch phân tần. Mỗi con số trên bảng thông số thuộc về một khối cụ thể.
Driver làm nhiệm vụ gì trong cấu tạo của loa?
Driver (củ loa) là bộ phận duy nhất tạo ra âm thanh: cuộn dây trong từ trường đẩy màng loa, màng loa đẩy không khí thành sóng âm. Mỗi driver chỉ làm tốt trong một dải tần, nên loa nhiều đường tiếng dùng nhiều driver. Phân loại woofer, mid, tweeter và chất liệu màng nằm trong bài driver loa là gì.
Driver bị giới hạn bởi kích thước: Wikipedia ghi nhận driver toàn dải thường chỉ xuống tới khoảng 100 Hz, nên cần chia dải cho nhiều driver. Trên Phantom Ultimate 108dB, trang sản phẩm công bố ba dải.
| Driver | Vị trí | Dải phát |
|---|---|---|
| 2 woofer ABS | Hai bên thân | Đến 250 Hz |
| Mid-range | Mặt trước | 250 Hz - 2 kHz |
| Tweeter dome nhôm | Tâm mặt trước | 2 kHz - 35 kHz |
Tweeter nằm ngay tâm củ mid, cùng một trục. Kiểu bố trí này được giải thích ở bài loa đồng trục là gì. Woofer là một củ trong loa chính, còn subwoofer là loa riêng chuyên trầm sâu, thường dưới 200 Hz với sản phẩm gia dụng.
Thùng kín hay bass-reflex: thùng loa đánh đổi điều gì?
Trong cấu tạo của loa, thùng loa chặn sóng âm phát ra phía sau màng loa: sóng sau ngược pha 180 độ với sóng trước và triệt tiêu phần lớn bass nếu không có thùng. Cách xử lý sóng sau chia thùng thành ba kiểu chính.
| Kiểu thùng | Cách hoạt động |
|---|---|
| Thùng kín | Giữ một khối khí kín quanh woofer. Khí trong thùng hoạt động như lò xo giữ màng loa |
| Bass-reflex | Thêm một ống thông (cổng) cộng hưởng với khối khí, tăng bass quanh một tần số |
| Màng thụ động | Thay cổng bằng một màng loa không cuộn dây, không được cấp điện |
Theo bài Acoustic suspension trên Wikipedia, kiểu thùng kín được Edgar Villchur mô tả năm 1954. Thùng kín suy giảm 12 dB mỗi octave dưới tần số cắt, bass-reflex suy giảm 24 dB mỗi octave, và với cùng tần số cắt, hiệu suất tối đa của thùng kín thấp hơn 2,9 dB. Vì thế bass-reflex cho nhiều bass hơn ở cùng thể tích nhưng bass dừng đột ngột hơn khi xuống dưới điểm điều chỉnh.
| Kiểu thùng | Được | Mất | Hệ quả khi nghe |
|---|---|---|---|
| Kín | Độ trễ nhóm thấp hơn, méo bass thấp hơn | Hiệu suất thấp hơn, cần thể tích lớn hơn để xuống sâu | Bass chắc, đều, ít ì |
| Bass-reflex | Thêm bass quanh tần số điều chỉnh, thùng nhỏ hơn cho cùng hiệu suất | Bass ngân dài hơn, màng loa dễ chạy quá biên độ dưới tần số điều chỉnh, có thể ồn gió ở cổng | Bass dày nhưng dễ ù trong phòng |
| Màng thụ động | Tránh cộng hưởng ống của cổng, tinh chỉnh bằng khối lượng | Cần diện tích thùng lớn, chi phí cao hơn cổng | Bass gần bass-reflex, không có cộng hưởng ống |
| Kín với 2 woofer đối xứng (Phantom) | Hai màng đẩy ngược chiều, hãng mô tả là triệt rung cơ học thân loa | Cần ampli và xử lý số bù lại phần bass mà thùng kín nhỏ không tự có | Bass sâu từ thân gọn, loa ít rung khi mở to |
Mạch phân tần đặt trước hay sau ampli khác nhau ra sao?
Trong cấu tạo của loa, mạch phân tần (crossover) đặt sau ampli ở loa thụ động và trước ampli ở loa active. Theo Wikipedia, phân tần thụ động dùng điện trở, cuộn cảm và tụ điện, chia tín hiệu sau khi một ampli đã khuếch đại nên hao hụt công suất. Phân tần chủ động chia tín hiệu trước ampli, mỗi dải đi vào một ampli riêng.
| Loại loa | Đường đi của tín hiệu |
|---|---|
| Loa thụ động | Nguồn, rồi 1 ampli rời, rồi phân tần thụ động, rồi woofer, mid và tweeter |
| Loa active liền khối | Nguồn, rồi DSP và phân tần chủ động, rồi ampli riêng của từng dải, rồi woofer, mid và tweeter |
Loa thụ động phụ thuộc ampli bạn ghép, còn loa active được hãng cân chỉnh từng ampli với từng driver. Theo Wikipedia về loa có ampli tích hợp, lợi thế là ít méo xuyên điều chế và dải động cao hơn; cái giá là thân loa nặng hơn và mỗi loa cần cả đường tín hiệu lẫn đường điện.
Ampli và chip xử lý nằm ở đâu trong thân loa?
Ở loa active, ampli và chip nằm trong thân loa, nên loa chỉ cần dây nguồn cộng một đường tín hiệu. Trên Phantom Ultimate 108dB, trang sản phẩm ghi tổng công suất 1.100 W RMS qua kiến trúc ADH, kết hợp tầng Class A analog với Class D digital, và xử lý tín hiệu 32-bit/96 kHz.
| Bước | Linh kiện trong Phantom |
|---|---|
| 1 | Vi xử lý NXP i.MX 8M Nano (4 nhân 1,5 GHz) |
| 2 | Chip ASIC Devialet |
| 3 | Tầng ADH kết hợp Class A và Class D, 1.100 W |
| 4 | Cấp cho 3 dải driver |
Chip làm nhiều việc hơn khuếch đại: gồm DAC, DSP và bộ điều khiển. Loa Bluetooth phổ thông thường dùng chip rời, còn Devialet tự thiết kế ASIC. Sự khác biệt được phân tích trong bài chip trong loa là gì.
Mỗi bộ phận trong cấu tạo của loa ảnh hưởng gì và đọc ở đâu trên thông số?
Mỗi bộ phận trong cấu tạo của loa để lại một dấu vết trên bảng thông số, và đọc đúng dấu vết đó giúp so sánh hai loa mà không cần nghe. Bảng sau ghép bộ phận với chức năng, ảnh hưởng tới âm thanh và con số cần tìm, kèm ví dụ trên Phantom Ultimate 108dB.
| Bộ phận | Chức năng | Ảnh hưởng tới âm thanh | Đọc trên thông số |
|---|---|---|---|
| Driver | Biến điện thành sóng âm | Dải tần, độ méo, độ chi tiết | Số đường tiếng, chất liệu màng (Phantom: woofer ABS, tweeter dome nhôm) |
| Thùng loa | Chặn sóng sau, định hình bass | Độ sâu và độ gọn của bass | Kiểu thùng; tần số thấp nhất và dung sai (14 Hz - 35 kHz, ±6 dB) |
| Phân tần | Chia tín hiệu cho từng driver | Độ liền tiếng tại điểm cắt | Điểm cắt giữa các dải (250 Hz và 2 kHz) |
| Ampli | Cấp công suất cho driver | Độ động, méo khi mở to | W RMS, SPL tối đa (1.100 W; 108 dB @1 m) |
| Chip, DSP | Giải mã, bù méo, EQ | Độ sạch và độ chính xác âm sắc | Độ phân giải xử lý, codec (32-bit/96 kHz; Bluetooth SBC, AAC) |
| Cổng kết nối | Đưa tín hiệu vào loa | Giới hạn chất lượng nguồn | TOSLINK tối đa 24-bit/96 kHz; AirPlay, UPnP, Roon tới 24-bit/192 kHz |
Cấu tạo của loa thụ động và loa active liền khối khác nhau ở đâu?
Khác biệt nằm ở chỗ ampli và phân tần thuộc về ai: ở loa thụ động chúng là phần bạn tự chọn, ở loa active liền khối chúng được hãng chọn sẵn cho từng driver.
| Tiêu chí | Loa thụ động | Loa active liền khối |
|---|---|---|
| Ampli | Ampli rời, 1 bộ cho cả loa | Tích hợp, mỗi dải một ampli |
| Phân tần | Sau ampli, hao công suất | Chủ động, trước ampli, qua DSP |
| Kết nối | Dây loa cộng ampli, tự chọn tự ghép | Dây nguồn cộng 1 đường tín hiệu |
| Ai chọn ampli | Bạn | Hãng chọn sẵn cho từng driver |
Nhược điểm của loa thụ động là phải ghép ampli phù hợp với loa; của loa active liền khối là thân nặng hơn vì điện tử nằm trong loa. So sánh dựa trên mô tả của Wikipedia về powered speakers và audio crossover.
Khung chọn nhanh: nếu bạn đã có ampli tốt hoặc muốn tự ghép dây, ampli và loa, chọn loa thụ động. Nếu muốn một thiết bị đã cân chỉnh sẵn, chỉ cần nguồn nhạc và ổ điện, chọn loa active liền khối.
Cấu tạo của loa Devialet Phantom Ultimate 108dB
Phantom Ultimate 108dB gom đủ năm khối ở trên vào một thân hình trứng nặng 11 kg mỗi loa. Sơ đồ dưới đây cho thấy vị trí từng bộ phận: hai woofer ở hai bên, mid và tweeter ở mặt trước, khe thông hơi, nút nguồn, cổng Ethernet, TOSLINK và cổng dây nguồn.


Thân loa là một khối kín và woofer nằm trong buồng kín. Theo mô tả của Devialet, hai woofer ở hai bên hoạt động kiểu push-push, đẩy ngược chiều nhau. Theo trang sản phẩm, kết nối gồm Ethernet RJ45, cổng quang TOSLINK, Bluetooth 5.3, Wi-Fi 6, AirPlay 2, Spotify Connect, Tidal Connect, Google Cast và Roon Ready. Thông số đầy đủ nằm ở trang loa Devialet Phantom Ultimate 108dB.

Câu hỏi thường gặp
Loa full-range có cấu tạo thế nào?
Loa full-range dùng một driver duy nhất cố gắng phát cả dải 20 Hz - 20 kHz, nên không cần mạch phân tần. Theo Wikipedia, driver loại này thường yếu ở dưới khoảng 100 Hz và trên khoảng 10 kHz.
Cấu tạo của loa Bluetooth khác loa thường ở điểm nào?
Loa Bluetooth là loa active di động: driver, thùng nhỏ, ampli tích hợp, chip nhận Bluetooth và thường có pin. Khác biệt cốt lõi so với loa thụ động là toàn bộ chuỗi từ nhận tín hiệu tới khuếch đại nằm trong một thân, cùng nguyên lý với Phantom nhưng ở quy mô nhỏ hơn.
Dây loa có cấu tạo ra sao?
Dây loa gồm hai hoặc nhiều lõi dẫn điện, mỗi lõi bọc cách điện riêng, phổ biến nhất là đồng hoặc nhôm mạ đồng (CCA). Theo Wikipedia, dây đồng 16 AWG trở lên không gây khác biệt đo được trên đoạn dưới 50 feet (khoảng 15 m) cho loa 8 ohm, và dây CCA cần dày hơn khoảng hai cỡ AWG so với đồng. Loa active Phantom không dùng dây loa vì ampli nằm sẵn trong thân.
Loa active có cần ampli rời không?
Không. Loa active đã có ampli bên trong, chỉ cần nguồn nhạc và nguồn điện. Ampli rời chỉ cần với loa thụ động, vì loa thụ động không tự khuếch đại tín hiệu.
Muốn nghe cách một loa active liền khối chuyển cấu tạo thành âm thanh ngoài đời thực?
Đặt lịch nghe thử hoặc gọi Zalo 0972 680 093 để được tư vấn tại showroom
Nguồn tham khảo
- Wikipedia: Loudspeaker (thành phần loa, vai trò thùng loa, driver toàn dải, dải tần driver).
- Wikipedia: Acoustic suspension và Bass reflex (độ suy giảm 12 và 24 dB/octave, hiệu suất, độ trễ nhóm, màng thụ động).
- Wikipedia: Powered speakers và Audio crossover (loa có ampli tích hợp, phân tần thụ động và chủ động).
- Wikipedia: Speaker wire (cấu tạo và cỡ dây loa).
- Thông số Devialet Phantom Ultimate 108dB theo trang sản phẩm loadevialet.vn, đối chiếu ngày 12/10/2026.

