Trang này gom 91 bài giải thích các khái niệm âm thanh bằng lời thường, xếp theo 10 chủ đề. Mỗi dòng là một bài, kèm một câu nói bài đó giúp bạn hiểu điều gì. Bạn chưa biết gì về loa thì nên đọc trước ba bài: tần số âm thanh, amply là gì và loa active.
Muốn biết các khái niệm này áp vào một chiếc loa thật ra sao, hãy xem bài loa Devialet có tốt không hoặc trang loa Devialet chính hãng.
Đọc thông số loa
Những con số in trên hộp loa nói gì về tiếng loa phát ra.
- Tần Số Âm Thanh Là Gì: Hz cho biết tiếng trầm hay cao; tai người nghe khoảng 20 Hz đến 20.000 Hz.
- Áp Suất Âm Thanh Là Gì: Độ lớn của tiếng tính bằng dB, kèm bảng so tiếng thì thầm, xe máy, buổi hoà nhạc.
- Công Suất Âm Thanh Là Gì: Số W trên loa và vì sao W lớn chưa chắc tiếng to hơn.
- Độ Nhạy Loa Là Gì: Loa nhạy thì cần ít điện hơn để kêu to; mức bao nhiêu dB là dễ đánh.
- Trở Kháng Loa Là Gì: Con số Ω cho biết loa nặng hay nhẹ với ampli, chọn ampli cho khớp.
- SNR là gì: Tiếng nhạc lớn hơn tiếng xì nền bao nhiêu; số càng cao nền càng sạch.
- THD là gì: Mức méo tiếng tính bằng %, con số nhỏ đến đâu thì tai không còn nhận ra.
- Dải Động Âm Thanh Là Gì: Khoảng cách giữa tiếng nhỏ nhất và lớn nhất mà bản nhạc giữ được.
- Góc Phủ Loa Là Gì: Loa toả tiếng rộng tới đâu, và chọn góc phủ theo cỡ phòng.
Dải âm và chất âm
Tên gọi các phần của tiếng nhạc và những từ dân nghe nhạc hay dùng.
- Tiếng Bass Là Gì: Tiếng trầm của bài hát, phân biệt bass sâu, bass đục và bass bùng.
- Mid Trong Âm Thanh Là Gì: Dải giữa chứa giọng hát và đa số nhạc cụ, chỉnh sao cho rõ lời.
- Treble Là Gì: Tiếng cao như chũm chọe, vì sao dễ gắt tai và cách giữ cho sạch.
- Âm Sắc Là Gì: Vì sao cùng một nốt mà đàn piano và violin nghe khác nhau.
- Soundstage là gì: Cảm giác ca sĩ, nhạc cụ đứng ở đâu khi nghe, và cách đặt loa để rõ hơn.
- Âm Thanh Hi-Fi Là Gì: Nghe đúng như bản thu gốc, khác gì với hi-end và hi-res.
- Hi End Là Gì: Thiết bị âm thanh cao cấp nhất, cách nhận ra và cách nghe thử.
- Nhiễu Âm Thanh Là Gì: Tiếng ù, xì, lạch tạch trong loa đến từ đâu và cách tìm nguồn gây nhiễu.
- Equalizer (EQ) Là Gì: Bộ chỉnh tăng giảm từng khoảng tiếng từ trầm tới cao.
- Loudness Equalization Là Gì: Tính năng làm tiếng nghe đều hơn trên máy tính, khi nào bật, khi nào tắt.
Bên trong một chiếc loa
Các bộ phận làm nên tiếng loa, giải thích như tháo loa ra xem.
- Driver Loa Là Gì: Củ loa, bộ phận biến điện thành tiếng, gồm những loại nào.
- Màng Loa Là Gì: Phần rung đẩy không khí; giấy, nhôm hay sợi tổng hợp khác nhau ra sao.
- Loa Tweeter Là Gì: Củ loa nhỏ nhất, chuyên phát tiếng cao.
- Loa Woofer Là Gì: Củ loa lớn chuyên phát tiếng trầm, khác loa sub thế nào.
- Loa Toàn Dải Là Gì: Loa chỉ dùng một củ cho cả dải tiếng, mạnh ở đâu, yếu ở đâu.
- Loa 3 đường tiếng là gì: Loa chia tiếng làm ba đường trầm, trung, cao so với loa hai đường.
- Loa đồng trục là gì: Loa đặt củ tiếng cao ngay giữa củ tiếng trầm để tiếng ra từ một điểm.
- Phân tần loa là gì: Mạch chia tiếng nhạc cho từng củ loa đúng việc của nó.
- Crossover Âm Thanh Là Gì: Phân tần thụ động, chủ động và bằng chip số khác nhau ở đâu.
- Passive Radiator Là Gì: Tấm màng không có nam châm nhưng vẫn giúp loa nhỏ có tiếng trầm.
- Loa Thùng Kín Là Gì: Loa có thùng kín không lỗ thông hơi, tiếng trầm gọn và chắc hơn.
- Loa Ribbon Là Gì: Loa dùng dải kim loại siêu mỏng để phát tiếng cao rất tinh.
- Loa Tĩnh Điện Là Gì: Loa dùng màng nhựa tích điện, tiếng mảnh mà chi tiết.
- Chip Trong Loa Là Gì: Các con chip đổi nhạc số thành tiếng và đẩy củ loa.
- DSP Trong Loa Là Gì: Bộ não số trong loa tự tính toán lại tiếng trước khi phát ra.
- Burn In Loa Là Gì: Có cần chạy rà loa mới không, phần nào có thật, phần nào do tâm lý.
Các loại loa
Mỗi kiểu loa hợp với một cách nghe và một góc nhà khác nhau.
- Loa Active Là Gì: Loa có sẵn ampli bên trong, cắm điện là nghe; so với loa cần ampli rời.
- Loa Bookshelf Là Gì: Loa nhỏ đặt kệ hoặc bàn, cách chọn chân loa và chỗ đặt.
- Loa Subwoofer Là Gì: Loa chuyên tiếng trầm sâu nhất, đặt ở đâu và khi nào cần thêm.
- Loa Soundbar Là Gì: Loa thanh dài đặt dưới TV, thay cho loa mỏng trong TV.
- Loa Center Là Gì: Loa giữa đặt trước màn hình, lo phần lời thoại khi xem phim.
- Loa Vệ Tinh Là Gì: Các loa nhỏ quanh phòng trong dàn xem phim 5.1.
- Loa Bluetooth Là Gì: Loa nối điện thoại không dây, mang đi được; đọc thông số cho đúng.
- Loa wifi là gì: Loa nhận nhạc qua mạng Wi-Fi trong nhà, tiếng ổn định hơn Bluetooth.
- Loa Thông Minh Là Gì: Loa có trợ lý giọng nói, khác loa Wi-Fi và loa Bluetooth ra sao.
- Loa Kiểm Âm Là Gì: Loa phòng thu cho tiếng thật, có nên mua về nghe nhạc ở nhà không.
Ampli và thiết bị phát nhạc
Những máy đứng trước loa: làm tiếng đủ mạnh, đổi nhạc số thành tiếng, nối dây.
- Amply Là Gì: Ampli làm tiếng nhạc đủ mạnh để loa kêu; khi nào cần, khi nào không.
- Amply 2 Kênh Là Gì: Ampli cho một cặp loa trái phải, khác ampli xem phim 5.1.
- Ampli tích hợp là gì: Ampli gộp hai khối trong một máy, chọn theo loa đang có.
- Amply Receiver Là Gì: Ampli có thêm bộ thu radio và giải mã phim, hợp dàn xem phim.
- Ampli Đèn Là Gì: Ampli dùng bóng đèn, tiếng ấm, hợp với loa nào.
- Amply Class A Là Gì: Kiểu ampli chạy liên tục, tiếng mượt nhưng nóng và tốn điện.
- Amply Class D Là Gì: Kiểu ampli bật tắt rất nhanh, mát, gọn và tiết kiệm điện.
- Preamp là gì: Bộ chọn nguồn và chỉnh âm lượng đứng trước ampli công suất.
- DAC là gì: Bộ đổi nhạc số thành tiếng; khi nào cần mua thêm DAC rời.
- Card Âm Thanh Là Gì: Bộ phận âm thanh của máy tính, khi nào cần card rời.
- Đầu Đĩa Than Là Gì: Máy phát đĩa vinyl: cấu tạo, cách chọn và cách nối với loa.
- Máy Nghe Nhạc DAP Là Gì: Máy nghe nhạc cầm tay chuyên dụng, hơn điện thoại ở chỗ nào.
- Cáp Âm Thanh Là Gì: Các loại dây nối âm thanh và cách chọn theo cổng cắm.
- Bi Wire Là Gì: Cách đấu loa bằng hai cặp dây, có làm tiếng hay hơn không.
Xem phim và âm thanh vây quanh
Khi tiếng đến từ nhiều phía để xem phim như ở rạp.
- Âm Thanh Stereo Là Gì: Hai loa trái phải tạo tiếng có hướng, khác mono ra sao.
- Loa vòm là gì: Dàn nhiều loa quanh người nghe: 5.1, 7.1 và vòm ảo.
- Dolby Atmos là gì: Âm thanh có cả tiếng trên đầu; cách đọc 5.1.2 và điều kiện nghe chuẩn.
- Âm Thanh Dolby Là Gì: Các định dạng Dolby trên phim và TV khác nhau thế nào.
- DTS: Định dạng âm thanh vòm của DTS, so với Dolby Atmos.
- Spatial Audio là gì: Âm thanh không gian 3D trên tai nghe và soundbar.
Kết nối và nghe nhạc không dây
Cách đưa nhạc từ điện thoại, TV, máy tính tới loa mà không cần dây.
- AirPlay 2 Là Gì: Cách iPhone, iPad, Mac gửi nhạc tới loa qua Wi-Fi.
- Chromecast built-in là gì: Bấm Cast trong ứng dụng, loa tự tải nhạc qua Internet.
- Spotify Connect là gì: Dùng app Spotify làm điều khiển, loa tự phát nhạc.
- Tidal Connect Là Gì: Phát nhạc chất lượng cao từ TIDAL thẳng tới loa.
- Roon Ready là gì: Chứng nhận để phần mềm Roon tự tìm thấy và phát tới loa.
- HDMI eARC là gì: Một sợi HDMI đưa tiếng từ TV sang soundbar, khác ARC đời cũ.
- Cổng Optical Là Gì: Cổng cáp quang trên TV: giới hạn và cách nối với loa.
- Codec SBC Là Gì: Cách nén nhạc Bluetooth cơ bản mà máy nào cũng có.
- aptX Là Gì: Cách nén nhạc Bluetooth của Qualcomm và các bản HD, Adaptive, Lossless.
- LDAC Là Gì: Cách nén nhạc Bluetooth của Sony, gửi được nhiều dữ liệu hơn.
- Bluetooth LE Audio Là Gì: Bluetooth thế hệ mới tiết kiệm pin, cách kiểm tra máy có hỗ trợ.
- Auracast là gì: Một điện thoại phát nhạc cho nhiều tai nghe, loa cùng lúc.
Nhạc số và chất lượng file
Vì sao cùng một bài hát mà file này nghe hay hơn file kia.
- Nhạc Lossless Là Gì: Nhạc nén không mất chi tiết, nghe và tải ở đâu.
- Âm Thanh Hi-Res Là Gì: Nhạc số chi tiết hơn đĩa CD, cần thiết bị gì để nghe đúng.
- Bit Depth và Sample Rate Là Gì: Hai con số đo độ chi tiết của file nhạc, CD so với hi-res.
- Âm Thanh Analog Là Gì: Âm thanh dạng sóng liên tục như đĩa than, khác âm thanh số ở đâu.
Tai nghe
Các kiểu tai nghe và những thông số cần biết trước khi mua.
- Tai Nghe TWS Là Gì: Tai nghe không dây hoàn toàn, hai bên tai rời nhau.
- Tai Nghe In Ear Là Gì: Tai nghe nhét trong ống tai, khác earbud và tai nghe chụp.
- Tai Nghe Open Back Là Gì: Tai nghe hở lưng tiếng thoáng, khác tai nghe kín lưng ở đâu.
- Tai Nghe Kiểm Âm Là Gì: Tai nghe phòng thu cho tiếng thật, khác tai nghe nghe nhạc thường.
- ANC Là Gì: Chống ồn chủ động: cách tai nghe xoá tiếng ồn và giới hạn của nó.
- Driver Tai Nghe Là Gì: Chiếc loa tí hon trong tai nghe, 4 loại và kích thước có quan trọng không.
- Trở Kháng Tai Nghe Là Gì: Số Ω của tai nghe, khi nào cần thêm bộ khuếch đại.
- Burn In Tai Nghe Là Gì: Chạy rà tai nghe mới có thật sự làm tiếng hay hơn.
Phòng nghe nhạc
Căn phòng ảnh hưởng tới tiếng loa nhiều hơn bạn nghĩ.
- Room Mode Là Gì: Vì sao tiếng trầm chỗ thì ù, chỗ thì mất, và cách xử lý.
- Khuếch Tán Âm Thanh Là Gì: Tấm lồi lõm chia tiếng dội ra nhiều hướng, khác tấm hút âm.
