Áp suất âm thanh là mức “đẩy” rất nhỏ mà tiếng động tạo ra lên không khí, đo bằng đơn vị Pascal (Pa). Mọi con số decibel (dB) ghi trên loa, tai nghe hay máy đo tiếng ồn đều xuất phát từ đại lượng này. Đừng nhầm với “áp suất âm” của máy bơm hay phòng sạch: đó là chuyện hoàn toàn khác.
SPL là gì? SPL (Sound Pressure Level, mức áp suất âm) là áp suất âm thanh viết trên thang decibel, ký hiệu dB SPL. Mốc 0 dB SPL ứng với 20 µPa (0,00002 Pa), xấp xỉ tiếng nhỏ nhất tai người nghe được ở 1 kHz, theo Wikipedia. Áp suất 1 Pa tương đương khoảng 94 dB SPL. Một chiếc loa ghi 108 dB SPL nghĩa là tạo được áp suất âm hiệu dụng khoảng 5 Pa ở cách 1 m.
Đọc nhanh thuật ngữ
Pascal (Pa): Đơn vị đo áp suất. Áp suất không khí bình thường khoảng 101.325 Pa; tiếng động chỉ làm nó dao động rất nhẹ quanh mức đó.
dB SPL: Cách ghi áp suất âm trên thang decibel cho dễ đọc. 0 dB là tiếng nhỏ nhất tai nghe được.
dBA: dB đã hiệu chỉnh theo tai người, vì tai nghe tiếng ở vài kHz rõ hơn tiếng quá trầm.
RMS (hiệu dụng): Cách lấy “độ mạnh trung bình” của một dao động liên tục đổi dấu.
Điểm chính
- Khi có tiếng động, áp suất không khí tại một điểm dao động liên tục: lúc cao hơn bình thường (nén), lúc thấp hơn (giãn). “Giá trị âm” chỉ là dấu của dao động, không phải chân không.
- Mức áp suất âm (Sound Pressure Level, SPL) đổi áp suất sang thang decibel theo công thức SPL = 20·log₁₀(p / p₀), với mốc p₀ = 20 µPa ứng với 0 dB, xấp xỉ ngưỡng nghe của tai người ở 1 kHz.
- dB là con số vật lý thuần; dBA là mức đã chỉnh theo độ nhạy của tai người, sát cảm giác “to hay nhỏ” hơn.
- Các mốc 95, 98, 103, 108 dB trên loa Devialet là áp suất âm tối đa (max SPL) đo ở 1 m khi loa chạy hết công suất, không phải độ nhạy dB/W/m.
Sóng âm tạo ra áp suất như thế nào?
Khi một vật rung, nó đẩy và kéo lớp không khí sát bề mặt. Vật rung có thể là màng loa, dây thanh quản hay mặt trống. Không khí bị dồn lại thì áp suất tăng, bị tản ra thì áp suất giảm.
Chuỗi nén rồi giãn này lan ra xa thành sóng. Tại mỗi điểm sóng đi qua, áp suất tổng bằng áp suất khí quyển cộng thêm một lượng dao động rất nhỏ. Lượng dao động nhỏ đó chính là áp suất âm thanh, thường ký hiệu là p. Trong không khí người ta đo nó bằng micro, trong nước bằng hydrophone.

Con số này nhỏ đến mức khó tin. Ngưỡng nghe của tai người ứng với áp suất chỉ 0,00002 Pa (20 µPa), trong khi áp suất khí quyển là khoảng 101.325 Pa. Một buổi hòa nhạc rock ồn ào cũng chỉ tạo áp suất âm cỡ vài chục Pa.
Khoảng cách từ tiếng nhỏ nhất nghe được đến tiếng lớn nhất chịu được lên tới hàng triệu lần. Vì vậy ngành âm học không ghi trực tiếp bằng Pa mà đổi sang thang logarit decibel, để con số gọn và dễ đọc hơn.
Áp suất âm thanh mang giá trị âm và dương nghĩa là gì?
“Áp suất âm” ở đây không có nghĩa là chân không hay thấp hơn 0 tuyệt đối. Đó chỉ là dấu của phần dao động quanh mức khí quyển. Áp suất tuyệt đối vẫn luôn dương; chỉ phần “thêm vào” do âm thanh là dao động quanh 0.
Khi sóng âm nén không khí, áp suất tại điểm đó cao hơn mức khí quyển, quy ước là dấu dương. Khi sóng làm không khí giãn ra, áp suất thấp hơn mức khí quyển, quy ước là dấu âm. “Âm” và “dương” chỉ là dấu của dao động, không phải chân không.
Vì liên tục đổi dấu nên lấy trung bình theo thời gian sẽ ra gần bằng 0 và chẳng nói lên điều gì. Âm học vì thế dùng hai cách mô tả.
Áp suất tức thời là giá trị tại một khoảnh khắc, có thể dương hoặc âm, đổi từng phần nghìn giây, dùng để theo dõi hình dạng sóng âm. Áp suất hiệu dụng (RMS) là căn bậc hai của trung bình bình phương áp suất tức thời. Phép bình phương xóa dấu, nên ra một số dương duy nhất, đại diện cho “độ mạnh” của âm thanh. Mọi thông số SPL của loa và máy đo tiếng ồn đều tính trên giá trị này.
Nói gọn lại, khi loa ghi 94 dB SPL, đó là biên độ hiệu dụng của dao động áp suất, không phải một mức áp suất đứng yên.
Mức áp suất âm (SPL) và công thức tính
Mức áp suất âm (SPL) là cách viết áp suất âm thanh trên thang logarit, đơn vị decibel (dB). Công thức:
SPL = 20 × log₁₀ (p / p₀) (dB)
Trong đó p là áp suất âm hiệu dụng cần đo, tính bằng Pa. p₀ là mốc tham chiếu, quy ước 20 µPa (2×10⁻⁵ Pa) trong không khí. Mốc này tương ứng tiếng nhỏ nhất tai người nghe được ở 1 kHz và được gán bằng 0 dB. Hệ số là 20 chứ không phải 10 vì decibel gốc tính theo công suất, mà công suất âm tỷ lệ với bình phương áp suất.
Có hai quy tắc dễ nhớ: áp suất âm tăng gấp đôi thì SPL tăng 6 dB, tăng gấp 10 lần thì SPL tăng 20 dB. Vì vậy một chênh lệch dB nhỏ trên giấy ứng với khác biệt âm lượng rất lớn khi nghe.
| Áp suất âm hiệu dụng (Pa) | Mức SPL (dB) | Ví dụ thực tế |
|---|---|---|
| 0,00002 (20 µPa) | 0 | Ngưỡng nghe của tai người |
| 0,0002 | 20 | Phòng thu cách âm, tiếng lá cây xào xạc |
| 0,002 | 40 | Thư viện yên tĩnh |
| 0,02 | 60 | Trò chuyện bình thường cách 1 m |
| 0,2 | 80 | Đường phố đông xe, máy hút bụi |
| 2 | 100 | Máy cắt cỏ, xưởng cơ khí |
| 20 | 120 | Máy bay phản lực cất cánh cách 100 m, ngưỡng chói tai |
| 200 | 140 | Ngưỡng đau, có thể tổn thương thính giác tức thời |
dB, dBA và dBC khác nhau thế nào?
dB (đôi khi ghi là dB SPL hoặc dBZ) là mức chưa hiệu chỉnh, tính mọi tần số như nhau. Nhưng tai người nghe không đều: cùng một áp suất, âm ở 3-4 kHz nghe to hơn hẳn âm ở 100 Hz hay 15 kHz. Nếu chỉ ghi dB thuần, con số không khớp với cảm giác ồn thực tế.
Để khắc phục, máy đo dùng bộ lọc “trọng số” theo tần số. Có ba thang thường gặp.
dBA (A-weighting) giảm mạnh tiếng quá trầm và quá cao, mô phỏng độ nhạy của tai ở mức âm lượng vừa phải. Đây là thang phổ biến nhất, dùng cho quy chuẩn tiếng ồn môi trường, tiếng ồn lao động và độ ồn thiết bị.
dBC (C-weighting) gần như phẳng trên toàn dải nghe, chỉ cắt nhẹ hai đầu, hợp khi đo âm lượng lớn hoặc cần xét phần trầm, ví dụ tiếng nổ hay hệ thống âm thanh công suất cao. dBZ (Z-weighting) không hiệu chỉnh gì, dành cho phép đo kỹ thuật cần số liệu thô.
Khi so hai thông số độ ồn, hãy kiểm tra chúng cùng một thang (cùng dBA hoặc cùng dBC), vì cùng một nguồn âm có thể chênh nhau vài dB giữa hai cách đo. Cách tai người phản ứng với từng vùng tần số được giải thích ở bài tần số âm thanh.
Áp suất âm thanh khác gì độ nhạy loa và công suất âm?
Ba đại lượng này hay đứng cạnh nhau trên thông số loa và rất dễ nhầm. Bảng dưới tách từng cái theo “đo cái gì” và “người mua cần biết gì”.
| Đại lượng | Đo cái gì | Đơn vị | Ý nghĩa với người mua |
|---|---|---|---|
| Áp suất âm thanh / SPL | Mức âm lượng tại một điểm cách loa | Pa, hoặc dB SPL | Loa “kêu to” đến đâu ở chỗ ngồi nghe |
| Độ nhạy loa | SPL loa tạo ra khi cấp đúng 1 W, đo ở 1 m | dB/W/m | Loa đổi điện thành âm hiệu quả tới đâu, quyết định ampli cần bao nhiêu W. Chỉ có ý nghĩa với loa thụ động ghép ampli rời |
| Công suất âm | Tổng năng lượng âm loa phát ra mọi hướng trong 1 giây | Watt âm (W), hoặc dB SWL | Đại lượng của nguồn phát, không phụ thuộc khoảng cách hay phòng. Ít ghi trên loa dân dụng |
Điểm mấu chốt là áp suất âm giảm dần khi ra xa nguồn. Với nguồn điểm, cứ xa gấp đôi thì SPL giảm 6 dB. Còn công suất âm thì không đổi, vì đó là đặc trưng của nguồn. Do đó một con số dB SPL chỉ có nghĩa khi ghi kèm khoảng cách đo.
Loa active như Devialet Phantom đã tích hợp sẵn ampli, người dùng không cắm ampli rời vào, nên chỉ số độ nhạy dB/W/m gần như không còn tác dụng. Khi đọc thông số loa loại này, hãy nhìn áp suất âm tối đa và diện tích phòng khuyến nghị. Cách đọc độ nhạy được phân tích kỹ hơn ở bài độ nhạy của loa là gì.
Trở kháng loa khác SPL thế nào?
Trở kháng là thông số điện, SPL là thông số âm. Trở kháng (đơn vị ohm, Ω) cho biết loa cản dòng điện từ ampli nhiều hay ít, thường ghi 4 Ω hoặc 8 Ω. SPL đo độ to của tiếng tại chỗ nghe. Trở kháng không nói loa kêu to bao nhiêu.
Trở kháng là thông số điện, đo tại cực nối loa nhìn từ phía ampli, đơn vị ohm (Ω), thường 4 hoặc 8 Ω. Người ghép loa thụ động với ampli rời cần để ý thông số này. SPL là thông số âm, đo bằng dB SPL tại một điểm trong phòng và luôn kèm khoảng cách. Mọi người mua loa nên xem SPL để biết loa đủ to cho phòng không.
Hai thông số chỉ gặp nhau ở cách đọc độ nhạy. Nhiều hãng đo độ nhạy ở mức 2,83 V, tương đương 1 W khi loa có trở kháng 8 Ω. Cùng 2,83 V đưa vào loa 4 Ω, theo định luật Ohm loa nhận khoảng 2 W, nên con số độ nhạy trông cao hơn khoảng 3 dB dù loa không hiệu quả hơn. Với loa active như Devialet, ampli đã ghép sẵn bên trong nên người dùng không phải tính chuyện này.
Cách đo áp suất âm thanh

Có ba nhóm thiết bị đo, độ chính xác khác nhau.
Máy đo mức âm (sound level meter) là thiết bị chuyên dụng, micro đã hiệu chuẩn, chọn được thang dBA hoặc dBC, và là công cụ chuẩn để nghiệm thu tiếng ồn. Micro đo kèm phần mềm (ví dụ REW, Room EQ Wizard) đo được cả mức áp suất âm lẫn đáp tuyến tần số của phòng nghe, đáng tin khi có file hiệu chuẩn của micro.
App đo trên điện thoại dùng micro không được hiệu chuẩn, nên chỉ để so sánh tương đối giữa hai vị trí hoặc hai loa, sai số có thể vài dB. Đừng dùng nó để tranh luận thông số với người bán.
Quy trình đo áp suất âm của một chiếc loa, rút gọn như sau.
Đặt micro cách mặt loa đúng khoảng cách quy chiếu (thường 1 m), ngang tầm củ loa treble, hướng thẳng vào loa. Tắt hết nguồn ồn khác.
Phát tín hiệu chuẩn (tiếng hồng hoặc âm 1 kHz) ở mức công suất xác định, rồi đọc giá trị hiệu dụng, nhớ chọn đúng thang trọng số. Lưu ý đo trong phòng thường ra kết quả cao hơn phòng tiêu âm 2-4 dB do âm phản xạ từ tường và sàn, nên số tự đo ở nhà không so trực tiếp được với thông số phòng lab của hãng.
Áp suất âm tối đa của các dòng loa Devialet

Các con số 95, 98, 103, 108 dB gắn với tên sản phẩm Devialet là áp suất âm tối đa (max SPL): mức to nhất loa đạt được khi chạy hết công suất, đo ở 1 m. Đó là trần âm lượng, không phải độ nhạy dB/W/m. Số liệu theo công bố của hãng:
Phantom Ultimate 108dB (gồm cả bản Devialet Phantom Opéra de Paris) đạt 108 dB SPL, và 111 dB khi ghép cặp stereo. Công suất tích hợp là 1.100 W RMS, dải tần 14 Hz - 35 kHz. Phantom I 103dB đạt 103 dB SPL, 750 W, 14 Hz - 25 kHz. Phantom Ultimate 98dB đạt 98 dB SPL, và 101 dB khi ghép cặp stereo, 400 W, 18 Hz - 25 kHz.
Soundbar Dione đạt 101 dB SPL với 950 W, 17 driver (củ loa), dải tần 24 Hz - 21 kHz. Mania đạt 95 dB SPL với 176 W, 6 driver, dải tần 30 Hz - 20 kHz.
So sánh trực quan áp suất âm tối đa các dòng loa Devialet
Mỗi 10 dB tăng thêm tương ứng áp suất âm hiệu dụng lớn gấp khoảng 3 lần và cảm giác to lên rõ rệt. Thanh dài hơn = trần âm lượng cao hơn.
Đọc số liệu thế nào? Mania đạt 95 dB SPL, đủ cho phòng 15-20 m². Phantom Ultimate 108dB đạt 108 dB SPL, tương đương ngưỡng âm lượng dàn sân khấu cỡ nhỏ, dư sức cho phòng trên 30 m².
Đừng đem con số 108 dB này so với “độ nhạy 108 dB” của một chiếc loa kèn thụ động. Loa kèn đạt 108 dB chỉ với 1 W, còn Phantom cần tới 1.100 W để chạm mốc đó. Đây là hai loại số khác nhau, không so thẳng với nhau được. Devialet cũng không ghi rõ các mốc này là mức đỉnh tức thời hay mức duy trì liên tục, nên khi so hai con số dB SPL từ hai thương hiệu, chỉ so được khi chắc cả hai đo cùng điều kiện.
SPL giảm bao nhiêu khi bạn ngồi xa loa?
Ở không gian mở, cứ xa gấp đôi thì SPL giảm khoảng 6 dB. Lý do là áp suất âm của một nguồn phát dạng điểm giảm tỉ lệ nghịch với khoảng cách.
Một loa 108 dB SPL @1m: còn bao nhiêu khi ra xa
Tính theo luật giảm 6 dB mỗi lần gấp đôi khoảng cách, giả định không gian mở, không có phản xạ. Độ dài thanh chỉ để minh hoạ thứ tự.
Công thức đổi mức giữa hai khoảng cách rất gọn: chênh lệch bằng 20 nhân log của tỉ số khoảng cách. Gấp đôi khoảng cách cho chênh khoảng 6,02 dB.
Áp cùng cách tính cho các mẫu Devialet đang bán, ta được bảng ước lượng ở các khoảng cách ngồi thường gặp. Đây là mức to nhất có thể đạt tới tai, không phải mức bạn sẽ nghe hằng ngày.
| Cấu hình | @1 m (hãng) | 2 m | 3 m | 4 m |
|---|---|---|---|---|
| Devialet Mania, 1 loa | 95 | 89 | 85,5 | 83 |
| Phantom Ultimate 98 dB, 1 loa | 98 | 92 | 88,5 | 86 |
| Phantom Ultimate 98 dB, cặp stereo | 101 | 95 | 91,5 | 89 |
| Phantom Ultimate 108 dB, 1 loa | 108 | 102 | 98,5 | 96 |
| Phantom Ultimate 108 dB, cặp stereo | 111 | 105 | 101,5 | 99 |
Trong phòng kín, mức giảm có đúng 6 dB không?
Thường là không. Luật 6 dB chỉ đúng khi chỉ có tiếng đi thẳng từ loa. Trong phòng, tiếng dội từ tường, trần và sàn cộng thêm vào tiếng đi thẳng, nên ra xa loa thì mức âm giảm chậm hơn. Vì vậy bảng trên là ước lượng thận trọng: trong phòng khách thật, tai bạn thường nhận được nhiều hơn một chút. Phòng càng nhiều mặt kính, sàn đá thì phần tiếng dội càng lớn.
Ghép hai loa thì SPL tăng bao nhiêu?
Theo thông số Devialet, ghép hai Phantom thành cặp stereo nâng max SPL thêm 3 dB. Phantom Ultimate 98 dB lên 101 dB, Phantom Ultimate 108 dB lên 111 dB. Hai loa cùng phát nghĩa là tổng năng lượng âm gấp đôi, và gấp đôi năng lượng tương ứng khoảng 3 dB trên thang decibel.

Có một điểm dễ hiểu sai. Thêm 3 dB không làm tai nghe thấy to gấp đôi. Lợi ích thật của cặp stereo là trần âm lượng cao hơn một chút, cộng với sân khấu âm thanh rộng hơn. Vì thế, nếu đang phân vân giữa một Phantom 108 dB và hai Phantom 98 dB, hãy so cả hai yếu tố: một loa 108 dB vẫn có trần cao hơn cặp 98 dB tới 7 dB, còn cặp 98 dB cho cảm giác không gian của stereo thật. Cách kết nối và đặt cặp loa có trong bài ghép đôi Phantom stereo.
Một Phantom 108 dB hay cặp Phantom 98 dB?
Trần âm lượng: 108 dB @1m
Ưu thế: dư sức khi ngồi xa, phòng rộng
Âm thanh: một điểm phát
Trần âm lượng: 101 dB @1m
Ưu thế: kênh trái, phải tách bạch
Âm thanh: sân khấu rộng giữa hai loa
Chênh trần âm lượng: 7 dB nghiêng về một loa 108 dB. Số SPL theo thông số trên trang sản phẩm.
SPL của loa nên chọn bao nhiêu?
Không có một con số đúng cho mọi nhà. Max SPL cần có phụ thuộc vào ba thứ: bạn ngồi cách loa bao xa, bạn thường nghe to cỡ nào, và nhạc của bạn có nhiều đỉnh mạnh hay không. Ghép ba thứ đó lại, ta có một cách ước lượng đơn giản.
Yếu tố thứ ba hay bị bỏ qua. Nhạc không phát đều ở một mức: tiếng trống, tiếng piano bấm mạnh vọt cao hơn hẳn mức trung bình trong khoảnh khắc. Bản nhạc đã qua xử lý thường có các đỉnh cao hơn mức trung bình khoảng 12-18 dB, bản thu chưa xử lý khoảng 18-20 dB. Loa cần chừa đủ khoảng dư đó để đỉnh không chạm trần.
Max SPL cao không có nghĩa là bạn sẽ nghe ở mức đó. Lợi ích chính là loa còn dư sức ở mức nghe thường ngày, nên các đỉnh nhạc ít bị giới hạn.
Ước lượng max SPL cần có theo 3 bước
Ví dụ 75 dB ở chỗ ngồi. Muốn biết chính xác, đo bằng app (xem phần dưới).
Cộng 12-20 dB. Nghe nhạc cổ điển, jazz thu mộc thì lấy số cao.
2 m: +6 dB. 2,5 m: +8 dB. 3 m: +9,5 dB. 4 m: +12 dB.
Kết quả là max SPL @1m nên có. Đây là cách ước lượng thận trọng vì chưa tính tiếng dội trong phòng.
Hai ví dụ cụ thể. Người A ngồi cách loa 2,5 m, nghe trung bình 75 dB, chừa 18 dB cho đỉnh: 75 + 18 + 8 = 101 dB. Một cặp Phantom Ultimate 98 dB ghép stereo (101 dB) vừa đủ. Người B ngồi cách 3 m, thích nghe to hơn ở mức 80 dB: 80 + 18 + 9,5 = 107,5 dB. Khi đó cần Phantom Ultimate 108 dB, mẫu có trần cao nhất trong dòng loa Devialet Phantom.
Mỗi mức âm lượng được nghe bao lâu mỗi ngày?
Mốc được dùng rộng rãi là 85 dBA trong 8 giờ. Viện An toàn và Sức khoẻ Nghề nghiệp Hoa Kỳ (NIOSH) đặt giới hạn khuyến nghị 85 dBA tính trung bình trên một ngày làm việc 8 giờ. NIOSH cũng khuyến nghị cứ tăng 3 dBA thì giảm thời gian tiếp xúc đi một nửa.
Theo giới hạn tiếp xúc khuyến nghị (REL) của NIOSH, mức và thời gian tương ứng mốc 85 dBA trong 8 giờ và quy tắc giảm một nửa mỗi 3 dBA như sau. Mức 85 dBA cho phép tối đa 8 giờ mỗi ngày, đúng mốc khuyến nghị của NIOSH. Mức 88 dBA còn 4 giờ, gần trần của Phantom 98 dB ở 3 m (khoảng 88,5 dB). Mức 91 dBA còn 2 giờ, gần trần của cặp Phantom 98 dB ở 3 m (khoảng 91,5 dB).
Mức 94 dBA còn 1 giờ, thấp hơn trần của cặp Phantom 98 dB ở 2 m (khoảng 95 dB). Mức 97 dBA còn 30 phút, và trần của Phantom 108 dB ở 3 m (khoảng 98,5 dB) nằm giữa mốc này và mốc kế tiếp. Mức 100 dBA chỉ còn 15 phút, ngang tiếng máy khoan bê tông cách 1 m. Phần liên hệ với loa so với bảng khoảng cách ở trên, chỉ để tham chiếu.
Với người nghe nhạc bằng tai nghe hay thiết bị cá nhân, tiêu chuẩn WHO-ITU H.870 (2018) dùng ngưỡng theo tuần: người lớn 80 dB trong 40 giờ mỗi tuần, trẻ em 75 dB trong 40 giờ mỗi tuần. Hai nhóm mốc trên cho thấy cùng một ý: trần 108 dB của loa là khả năng chứa đỉnh nhạc, không phải mức để nghe liên tục.
Cách đo SPL tại chỗ ngồi bằng điện thoại
Điện thoại đo được gần đúng. NIOSH có ứng dụng NIOSH Sound Level Meter cho iOS. Trong thử nghiệm của NIOSH, ứng dụng này đạt yêu cầu tiêu chuẩn máy đo âm IEC 61672, trong khi phần lớn app đo âm khác không đủ chính xác cho phép đo chính thức.
5 bước đo SPL tại chỗ ngồi
Chọn thang dBA và chế độ Slow (hằng số thời gian 1 giây) để số đọc ổn định.
Ngồi đúng chỗ nghe quen, cầm điện thoại ngang tai, micro không bị tay che.
Phát một bản nhạc bạn hay nghe, ở mức âm lượng quen thuộc, trong 2-3 phút.
Ghi lại mức trung bình (LAeq nếu app có) và mức cao nhất.
So mức trung bình với các mốc NIOSH ở trên, và dùng nó làm Bước 1 khi ước lượng max SPL cần có.
Micro điện thoại không được hiệu chuẩn riêng cho từng máy, nên sai số vài dB là bình thường. Muốn chính xác hơn, micro phải được chỉnh bằng bộ hiệu chuẩn âm (acoustical calibrator) thay cho cấu hình có sẵn trong app. Dùng kết quả này để so tương đối, đừng dùng để đối chiếu với thông số đo trong phòng thí nghiệm của hãng.
Câu hỏi thường gặp về áp suất âm thanh
Áp suất âm thanh và “áp suất âm” có phải là một không?
Không. “Áp suất âm thanh” (sound pressure) là dao động áp suất do sóng âm gây ra, thuộc lĩnh vực âm học. “Áp suất âm” trong ngữ cảnh van, bơm, phòng sạch lại nghĩa là áp suất thấp hơn áp suất khí quyển (negative pressure), thuộc lĩnh vực kỹ thuật chân không. Hai khái niệm trùng chữ nhưng không liên quan đến nhau.
Mức áp suất âm bao nhiêu là an toàn cho tai?
Theo hướng dẫn phổ biến về tiếng ồn nghề nghiệp, tiếp xúc liên tục 8 giờ ở mức khoảng 85 dBA trở lên đã có nguy cơ tổn thương thính giác tích lũy, và mỗi khi mức ồn tăng thêm 3 dBA thì thời gian an toàn giảm một nửa. Từ khoảng 120 dB đo tại tai đã có nguy cơ tổn thương thính giác tức thì, và ngưỡng đau nằm trong khoảng 120-134 dB. Nghe nhạc trong phòng ở mức 75-85 dBA là vùng thoải mái và an toàn cho hầu hết người nghe.
Vì sao áp suất âm phải ghi kèm khoảng cách đo?
Vì áp suất âm giảm khi ra xa nguồn phát. Với nguồn điểm trong không gian mở, khoảng cách tăng gấp đôi thì mức áp suất âm giảm khoảng 6 dB. Một thông số “105 dB SPL” không nói lên điều gì nếu không biết đo ở 1 m hay 3 m. Đây cũng là lý do thông số loa luôn ghi “@1m”.
Muốn nghe thử mức áp suất âm thực tế của loa Devialet trong phòng nghe đúng chuẩn?
Gọi hoặc Zalo 0972 680 093 để đặt lịch nghe thử tại showroom
Nguồn tham khảo
- Wikipedia tiếng Việt - mục từ Áp suất âm thanh (định nghĩa, đơn vị Pascal, mốc tham chiếu 20 µPa, công thức SPL, quan hệ áp suất - khoảng cách).
- Wikipedia tiếng Anh - mục từ Loudspeaker (trở kháng danh định 4-8 Ω, độ nhạy đo ở 2,83 V tương đương 1 W vào 8 Ω).
- Thông số kỹ thuật chính hãng Devialet: Phantom Ultimate 108dB, Phantom I 103dB, Phantom Ultimate 98dB, Soundbar Dione, Mania.
- Wikipedia tiếng Anh - mục từ Sound pressure (luật giảm áp suất theo khoảng cách, công thức đổi mức giữa hai khoảng cách, bảng ví dụ mức âm, ngưỡng đau 120-134 dB tại tai, các mức REL của NIOSH từ 85 đến 100 dBA).
- Wikipedia tiếng Anh - mục từ Crest factor (khoảng dư 12-18 dB cho bản mix đã xử lý, 18-20 dB cho bản thu chưa xử lý).
- Wikipedia tiếng Anh - mục từ Sound level meter (hằng số thời gian Fast 125 ms, Slow 1 s; thử nghiệm app đo của NIOSH, hiệu chuẩn micro điện thoại).
- NIOSH (CDC), trang About Noise: giới hạn khuyến nghị 85 dBA trong 8 giờ, quy tắc 3 dBA, ứng dụng NIOSH Sound Level Meter.
- WHO-ITU, Safe listening devices and systems: a WHO-ITU standard (H.870, 2018): 80 dB trong 40 giờ mỗi tuần cho người lớn, 75 dB cho trẻ em.

