Tai nghe B&O Beo Grace - ảnh 5
24 phút đọc

Tai Nghe In Ear Là Gì? Khác Earbud, Chụp Tai Thế Nào

Chia sẻ:

Tai nghe in ear là loại tai nghe có phần đầu nhét vào trong ống tai, bịt kín bằng nút tai mềm làm từ silicone hoặc mút xốp. Nhờ bịt kín, tiếng ồn bị chặn bớt và tiếng trầm được giữ lại, nên nghe rõ ở âm lượng thấp hơn. Tiếng Anh gọi là in-ear headphones hoặc canalphones.

Điểm chính

  • Nút tai thông thường chặn khoảng 10-15 dB tiếng ồn; tai nghe in-ear đúc theo khuôn tai riêng chặn được 25-34 dB.
  • Chữ “earbud” in trên hộp tai nghe không dây hiện nay phần lớn vẫn là kiểu in-ear. Cách nhận biết chắc nhất là xem có nút tai mềm hay không.
  • Theo chuẩn H.870 của WHO và ITU, mức nghe an toàn cho người lớn tương đương 80 dBA trong 40 giờ mỗi tuần.

Đọc nhanh thuật ngữ

Ống tai
Đường ống nhỏ dẫn từ lỗ tai ngoài vào màng nhĩ. Tai nghe in-ear nằm ở cửa ống này.
Nút tai (ear tip)
Phần đệm mềm bọc đầu tai nghe, có nhiều cỡ để vừa từng ống tai.
dB (đề-xi-ben)
Đơn vị đo độ to. Giảm 10 dB, tiếng ồn nghe nhỏ đi rõ rệt. dBA là dB đã điều chỉnh theo độ nhạy của tai người.
Cách âm thụ động
Chặn tiếng ồn bằng vật cản, tức nút tai bịt kín, không cần điện.
ANC (chống ồn chủ động)
Micro thu tiếng ồn, mạch điện phát sóng ngược pha để triệt tiêu nó.
Driver
Củ loa tí hon bên trong tai nghe, biến tín hiệu điện thành âm thanh.
IEM (in-ear monitor)
Tai nghe in-ear chuyên dụng cho ca sĩ, nhạc công, kỹ sư âm thanh.

Vì sao tai nghe in-ear cách âm tốt hơn?

Tai nghe in-ear cách âm tốt hơn vì nút tai bịt kín cửa ống tai, biến khoảng không giữa tai nghe và màng nhĩ thành một khoang nhỏ gần như kín. Tiếng ồn bên ngoài phải đi xuyên qua lớp nút tai mới tới được màng nhĩ, nên yếu đi nhiều.

Quãng đường từ driver tới màng nhĩ rất ngắn và kín, nên một driver nhỏ vẫn đủ tạo âm lượng lớn.

Đường đi của âm thanh trong tai nghe in-ear

1. Driver
Củ loa trong thân tai nghe rung, tạo ra sóng âm.
2. Ống dẫn âm
Đoạn ống nhỏ ở đầu tai nghe, có lưới lọc chắn bụi và ráy tai.
3. Nút tai
Lõi rỗng cho tiếng đi qua, phần vỏ mềm ép vào thành ống tai để bịt kín.
4. Ống tai và màng nhĩ
Khoang kín giữ lại tiếng trầm; tiếng ồn ngoài bị nút tai chặn bớt.

Độ kín còn ảnh hưởng tới tiếng trầm. Sóng âm tần số thấp có bước sóng dài, rất dễ thoát ra ngoài qua khe hở. Khi khoang tai được bịt kín, áp suất do driver tạo ra bị giữ lại, nên tiếng bass đầy hơn hẳn so với khi đeo hở. Đây cũng là lý do một đôi tai nghe in-ear đeo lỏng thường nghe “mỏng” và thiếu lực.

Theo Wikipedia, tai nghe in-ear thông thường chặn khoảng 10-15 dB tiếng ồn, nhỉnh hơn mức 8-12 dB của tai nghe chụp tai kiểu kín. Con số này là cách âm thụ động, chưa tính chống ồn chủ động. Khi bật ANC, hai lớp bổ sung cho nhau: nút tai chặn tốt tiếng cao như tiếng nói, còn ANC hiệu quả nhất với tiếng trầm, đều như tiếng động cơ.

Tai nghe B&O Beo Grace đeo trong tai, phần nút tai nằm khuất trong ống tai
Tai nghe B&O Beo Grace khi đeo: nút tai nằm trong ống tai, chỉ phần thân lộ ra ngoài.

Tai nghe in-ear khác earbud, chụp tai thế nào?

Điểm khác cốt lõi là vị trí đặt tai nghe. In-ear nằm trong ống tai, earbud nằm ở hõm tai ngoài, tai nghe áp tai (on-ear) đè lên vành tai, còn tai nghe chụp tai (over-ear) ôm trọn cả vành tai. Vị trí quyết định cách âm, độ gọn và cảm giác khi đeo lâu. Tai nghe chụp tai lại chia hai kiểu: loại chụp kín và tai nghe open-back, loại để hở mặt sau cho tiếng thoáng hơn.

Kiểu tai ngheĐặt ở đâuCách âmDành cho ai
In-ear (nhét tai)Trong ống tai, có nút taiTốt, khoảng 10-15 dBNgười đi tàu xe, tập luyện, cần gọn trong túi
Earbud (đặt hõm tai)Ở hõm tai ngoài, không nhét sâuRất kémNgười không chịu được cảm giác bịt tai
Áp tai (on-ear)Đệm đè lên vành taiTrung bìnhNgười muốn gọn hơn chụp tai, đeo ngắn
Chụp tai (over-ear)Đệm ôm quanh vành taiLoại kín khoảng 8-12 dBNgười nghe lâu tại bàn làm việc, trên máy bay
Vị trí đặt và mức cách âm thụ động theo Wikipedia (Headphones). Kiểu earbud được mô tả là gần như không cách âm.

Bảng cho thấy một điều ngược với cảm nhận thông thường: xét riêng cách âm thụ động, tai nghe in-ear nhỏ xíu lại nhỉnh hơn tai nghe chụp tai to bản. Tai nghe chụp tai bù lại bằng đệm êm, driver lớn và không chạm vào ống tai, nên nhiều người đeo được cả buổi mà không mỏi. Ví dụ, tai nghe B&O Beoplay H95 dùng màng loa titan 40 mm, đường kính gấp bốn lần driver 10 mm trong một đôi in-ear như Devialet Gemini II.

Ngoài bốn kiểu trên còn có tai nghe mở (open-ear) và tai nghe dẫn truyền xương. Hai kiểu này để trống ống tai, phát tiếng từ phía trước ống tai hoặc truyền rung qua xương hai bên đầu. Chúng hợp với người chạy bộ ngoài đường cần nghe tiếng xe, nhưng gần như không cách âm.

Tai nghe chụp tai B&O Beoplay H95 màu đen với đệm tai ôm quanh vành tai
B&O Beoplay H95, một mẫu tai nghe chụp tai: đệm ôm quanh vành tai thay vì nhét vào ống tai.

“Earbud” trên vỏ hộp có phải tai nghe in-ear?

Phần lớn trường hợp là có. Trong tiếng Anh thương mại, “earbuds” được dùng gọi chung mọi tai nghe nhỏ, kể cả loại không dây có nút silicone. Vì vậy một sản phẩm ghi “wireless earbuds” vẫn có thể là in-ear chính hiệu. Cách phân biệt chắc chắn là nhìn đầu tai nghe: có nút tai mềm để nhét vào ống tai là in-ear; đầu cứng, tròn, tì vào hõm tai là earbud đúng nghĩa.

Chuyện có dây hay không dây là một trục khác, không liên quan tới kiểu đeo. Một đôi in-ear có thể dùng dây cắm 3,5 mm, có dây nối hai bên đeo cổ, hoặc tách rời hoàn toàn hai bên tai. Kiểu cuối cùng được giải thích riêng trong bài tai nghe true wireless là gì.

Cùng kiểu đeo in-ear, ba cách nối dây

Có dây
Cắm jack 3,5 mm hoặc USB-C. Không cần pin, tín hiệu không qua Bluetooth.
Dây đeo cổ
Không dây với điện thoại, nhưng hai bên tai nối với nhau bằng một sợi dây.
Không dây hoàn toàn
Hai bên tai tách rời, có hộp sạc riêng; gọi là true wireless.

Nút tai quyết định bao nhiêu phần chất âm?

Nút tai quyết định phần lớn trải nghiệm của tai nghe in-ear, vì nó quyết định độ kín. Cùng một tai nghe, đổi sang nút tai vừa khít có thể làm tiếng trầm đầy lên và tiếng ồn nhỏ đi rõ, mà không cần đổi gì khác. Theo Wikipedia, nút tai được làm từ ba nhóm vật liệu: cao su silicone, chất đàn hồi (elastomer) và mút xốp.

Loại nút taiCách tạo độ kínĐiểm cần biếtDành cho ai
SiliconeVỏ mềm đàn hồi ép vào thành ống taiRửa được bằng nước ấm, dùng lâu; phải chọn đúng cỡĐa số người dùng, dùng hằng ngày
Mút xốpBóp nhỏ rồi nhét vào, mút nở ra lấp đầy ống taiKín hơn khi ống tai khó vừa; mút xốp mòn dần, cần thayNgười đã thử mọi cỡ silicone mà vẫn hở
Đúc theo khuôn taiLấy dấu ống tai, làm nút vừa đúng một ngườiCách âm 25-34 dB, êm nhất; chỉ dùng được cho một ngườiCa sĩ, nhạc công biểu diễn, người nghe chuyên sâu
Vật liệu nút tai theo Wikipedia (Headphones); mức 25-34 dB của loại đúc theo khuôn tai theo Wikipedia (In-ear monitor), phụ thuộc độ vừa và độ dài phần nhét vào ống tai.

Hai tai của một người không nhất thiết cùng cỡ. Hướng dẫn nhanh của Devialet cho Gemini II ghi rõ: bạn có thể phải dùng cỡ khác nhau cho mỗi bên tai, và có thể chọn giữa nút silicone hoặc nút mút xốp để đạt độ kín tốt nhất. Hộp tai nghe Devialet Gemini II có bốn cỡ silicone XS, S, M, L, trong đó cỡ M được gắn sẵn.

Cận cảnh nút tai silicone màu đen trên hai bên tai nghe B&O Beo Grace
Nút tai silicone trên B&O Beo Grace. Theo trang sản phẩm, máy đi kèm nút tai hình oval bốn cỡ.

Hình dạng nút tai cũng khác nhau giữa các hãng: B&O Beo Grace dùng nút oval thay vì tròn. Khi cần thay, hãy dùng nút tai đúng mẫu máy để giữ độ kín như thiết kế. Các bước đeo và chỉnh nút tai cho vừa được trình bày chi tiết trong bài hướng dẫn cách đeo tai nghe riêng.

Tai nghe in ear monitor là gì?

In ear monitor, viết tắt IEM, là tai nghe in-ear dùng để nghe “bản phối riêng” khi biểu diễn trực tiếp hoặc làm việc trong phòng thu. Theo Wikipedia, người dùng chính là nhạc công, kỹ sư âm thanh, người chơi âm thanh, và cả người dẫn chương trình truyền hình cần nghe chỉ dẫn từ đạo diễn.

Trên sân khấu, IEM thay cho loa kiểm âm đặt dưới chân ca sĩ. Ca sĩ nghe rõ giọng mình và nhạc đệm ngay trong tai, trong khi tiếng ồn sân khấu bị chặn bớt. Nhiều nghệ sĩ chọn IEM chính vì lý do này: giảm tổng lượng âm thanh lớn lọt vào tai để bảo vệ thính lực lâu dài.

IEM dùng chung cỡ và IEM đúc theo tai

Dùng chung cỡ (universal)
Đi kèm nhiều nút silicone và mút xốp để tự chọn. Ai cũng đeo được, dễ thay, dễ mua lại. Nếu không cỡ nào vừa, người dùng mới tính tới loại đúc theo tai.
Đúc theo tai (custom)
Lấy dấu ống tai rồi làm vỏ riêng, nhét sâu hơn. Cách âm tốt nhất, đeo êm hơn, nhưng chỉ vừa đúng một người.

Bên trong nhiều IEM là driver dạng balanced armature: một củ phát âm rất nhỏ, vốn được phát minh cho máy trợ thính. Vì nhỏ, một tai nghe có thể chứa nhiều cái, mỗi cái lo một dải tần; Wikipedia ghi nhận có mẫu chứa tới 18 driver mỗi bên. Để so sánh, trang sản phẩm Devialet Gemini II ghi mỗi bên dùng một driver 10 mm phủ titan.

Người nghe nhạc thông thường không bắt buộc phải dùng IEM sân khấu. Nếu mục đích là nghe nhạc khi đi lại, một đôi in-ear không dây có chống ồn tiện hơn nhiều, như sơ đồ dưới so sánh.

IEM sân khấu và tai nghe in-ear nghe nhạc hằng ngày

IEM sân khấu
Mục đích: nghe bản phối khi biểu diễn, phòng thu. Thường nhiều driver balanced armature, có thể đúc theo tai, nối dây vào bộ thu đeo trên người, ít khi có chống ồn chủ động.
In-ear nghe nhạc hằng ngày
Mục đích: nghe nhạc, gọi điện khi di chuyển. Thường một driver mỗi bên, nút tai chọn cỡ, nhiều mẫu không dây kèm chống ồn chủ động và chế độ xuyên âm.

Ưu và nhược điểm của tai nghe in-ear

Ưu điểm lớn nhất của tai nghe in-ear là gọn và cách âm tốt, nên nghe rõ ở âm lượng thấp. Nhược điểm nằm ở cảm giác bịt tai, tiếng của chính cơ thể bị khuếch đại, và việc phải giữ vệ sinh nút tai. Hầu hết nhược điểm đều có cách hạn chế, tóm trong sơ đồ bên dưới.

Hiện tượng nghe tiếng bước chân hay tiếng nhai “ù ù” có tên là hiệu ứng bít tai (occlusion effect). Theo Wikipedia, khi một vật lấp phần ngoài ống tai, rung động của thành ống tai do chính cơ thể tạo ra bị giữ lại trong khoang kín, nên nghe to và rỗng. Nút tai nhét nông dễ gây hiện tượng này hơn; nhét sâu hơn thường làm nó giảm đi. Đây là lý do một đôi in-ear đeo đúng cách lại ít khó chịu hơn đeo hờ.

Nhược điểm thường gặp và cách hạn chế

Nghe tiếng bước chân, tiếng nhai ù ù
Do hiệu ứng bít tai. Nhét sâu và kín hơn thường giảm bớt.
Không nghe tiếng xung quanh
Bật chế độ xuyên âm (transparency) nếu tai nghe có, khi qua đường.
Ráy tai bám lưới lọc
Tháo nút tai, làm sạch lưới nhẹ tay theo hướng dẫn hãng.
Cấn, mỏi tai khi đeo lâu
Thử cỡ nhỏ hơn hoặc nút mút xốp; nghỉ tai giữa các buổi.

Ráy tai là chuyện ít ai nghĩ tới khi mua. Ráy tai bám lên lưới lọc ở ống dẫn âm làm tiếng nhỏ đi và mất chi tiết. Hướng dẫn cho Beoplay EX trên trang sản phẩm gồm tháo nút tai, gẩy nhẹ phần ráy tai thấy được trên lưới mà không chọc thủng lưới, rồi lau bằng tăm bông. Với Gemini II, Devialet khuyên rửa nút tai bằng nước ấm sau khi tháo, để khô hẳn rồi mới lắp lại và cất vào hộp.

Đeo tai nghe in-ear có giúp nghe nhỏ tiếng hơn?

Có, nếu đeo kín. Khi tiếng ồn đã bị nút tai chặn bớt, bạn không cần vặn to để át tiếng xe hay tiếng điều hoà. Hướng dẫn H.870 của ITU khuyến nghị không nghe quá 80 dBA trong tối đa 40 giờ mỗi tuần. Liên minh châu Âu đặt giới hạn tương tự và thêm quy tắc: mỗi khi mức âm tăng 3 dB, thời gian nghe nên giảm một nửa. Một đôi in-ear đeo hở buộc bạn tăng âm lượng, và lợi thế này mất đi.

Mức âm trung bìnhThời gian nghe an toàn mỗi tuần
80 dBA40 giờ
83 dBA20 giờ
86 dBA10 giờ
89 dBA5 giờ
Mốc 80 dBA trong 40 giờ theo WHO-ITU H.870; các mốc 83, 86, 89 dBA theo giới hạn của Liên minh châu Âu (tăng 3 dB thì giảm nửa thời gian), tổng hợp trong Wikipedia (Headphones).

Wikipedia cũng nêu một trường hợp ngược: với IEM sân khấu, tháo một bên tai giữa buổi diễn lại làm tăng nguy cơ hại thính lực. Lý do là tai kia mất cách âm, và người dùng có xu hướng vặn to bên còn lại để bù. Bài học cho người nghe nhạc hằng ngày cũng tương tự: đeo đủ hai bên, đeo kín, rồi mới chỉnh âm lượng.

Ai nên dùng tai nghe in-ear?

Tai nghe in-ear hợp nhất với người hay di chuyển, tập luyện, hoặc cần một bộ tai nghe gọn để mang theo hằng ngày. Người nghe lâu tại chỗ hoặc không quen cảm giác bịt ống tai nên cân nhắc tai nghe chụp tai. Bảng dưới gom các tình huống thường gặp.

Nếu bạn…Nên ưu tiênVí dụ thông số cần xem
Đi tàu xe, máy bay, văn phòng mởIn-ear có chống ồn chủ độngGemini II: chống ồn tới 40 dB kèm chống gió AWR
Chạy bộ, tập gym, ra nhiều mồ hôiIn-ear chuẩn kháng nước cao, bám taiBeoplay EX: chuẩn IP57 (chống bụi, ngâm nước tới 1 m trong 30 phút); 6 g mỗi tai
Cần nghe tiếng xe khi chạy ngoài đườngIn-ear có chế độ xuyên âm, hoặc tai nghe mởBeo Grace: chế độ xuyên âm 5 mức
Nghe nhạc nhiều giờ liền tại bànTai nghe chụp taiBeoplay H95: driver titan 40 mm, đệm ôm vành tai
Thông số theo trang sản phẩm Devialet Gemini II, B&O Beoplay EX, Beo Grace và Beoplay H95 trên loadevialet.vn.

Với người cần yên tĩnh khi di chuyển, chống ồn chủ động là tính năng đáng trả tiền nhất trên một đôi in-ear, nhưng nó chỉ phát huy khi nút tai đã kín. Cơ chế triệt tiêu tiếng ồn được giải thích kỹ trong bài ANC là gì. Nếu muốn so nhiều mẫu in-ear cùng lúc, có thể xem danh mục tai nghe Bang & Olufsen, gồm cả dòng nhét tai lẫn chụp tai.

Thông số trên giấy không thay được việc đeo thử: mỗi người có ống tai khác nhau, nên hãy thử ít nhất hai cỡ nút tai cho mỗi bên trước khi kết luận một đôi tai nghe “không vừa”.

Câu hỏi thường gặp

Tai nghe in ear tiếng Anh là gì?

Tai nghe in ear trong tiếng Anh là in-ear headphones, còn gọi là canalphones hoặc in-ear earphones. Trong tiếng Việt, cách gọi phổ biến là tai nghe nhét tai. Chữ “earbuds” đôi khi cũng được dùng cho loại này, nên cần nhìn có nút tai hay không để phân biệt.

Đeo tai nghe in-ear lâu có hại tai không?

Kiểu đeo in-ear không tự gây hại; điều gây hại là nghe quá to và quá lâu. Chuẩn H.870 của WHO và ITU đặt mức an toàn cho người lớn tương đương 80 dBA trong 40 giờ mỗi tuần. Nên vệ sinh nút tai thường xuyên và cho tai nghỉ giữa các buổi nghe dài.

In ear detection là gì?

In ear detection là tính năng dùng cảm biến để biết tai nghe đang nằm trong tai hay đã được tháo ra, từ đó tự dừng hoặc tiếp tục phát nhạc. Không phải mẫu nào cũng có, và cách hoạt động tuỳ hãng, nên cần xem trang thông số của từng sản phẩm.

Tai nghe in-ear có dây hay không dây tốt hơn?

Mỗi loại mạnh một mặt. Loại có dây không phụ thuộc pin và không bị nén tín hiệu qua Bluetooth. Loại không dây tiện hơn hẳn khi đi lại, nhiều mẫu có thêm chống ồn chủ động và chế độ xuyên âm. Kiểu đeo in-ear và độ kín của nút tai thì giống nhau ở cả hai.

Muốn đeo thử để biết in-ear hay chụp tai hợp với bạn hơn?

Đặt lịch nghe thử hoặc gọi, Zalo 0972 680 093

Nguồn tham khảo

  • Headphones - Wikipedia tiếng Anh (in-ear/canalphones nhét vào ống tai; earbud đặt ở tai ngoài, gần như không cách âm; vật liệu nút tai silicone, elastomer, mút xốp; cách âm in-ear 10-15 dB, chụp tai kín 8-12 dB; khuyến nghị ITU 80 dBA tối đa 40 giờ mỗi tuần; giới hạn của Liên minh châu Âu: tăng 3 dB thì giảm nửa thời gian)
  • Noise-cancelling headphones - Wikipedia tiếng Anh (chống ồn chủ động giảm chủ yếu tiếng ồn tần số thấp, kém hiệu quả hơn với tiếng nói)
  • In-ear monitor - Wikipedia tiếng Anh (định nghĩa IEM, người dùng; loại đúc theo tai cách âm 25-34 dB; driver balanced armature gốc từ máy trợ thính, có mẫu tới 18 driver; tháo một bên tăng nguy cơ hại thính lực)
  • Safe listening devices and systems: a WHO-ITU standard (H.870) (mức nghe an toàn người lớn tương đương 80 dBA trong 40 giờ mỗi tuần)
  • Occlusion effect - Wikipedia tiếng Anh (hiệu ứng bít tai khi lấp phần ngoài ống tai; nhét sâu hơn làm giảm hiệu ứng)
  • Devialet Gemini II Quickstart (hướng dẫn nhanh của Devialet: mỗi tai có thể cần cỡ nút khác nhau, chọn nút silicone hoặc mút xốp, cỡ M gắn sẵn)
  • Thông số Devialet Gemini II, B&O Beoplay EX, Beo Grace và Beoplay H95 theo trang sản phẩm trên loadevialet.vn (truy cập 29/10/2026)